Οι Λειψοί είναι συστάδα νησιών του ΝΑ Αιγαίου, που βρίσκονται βόρεια της Λέρου και ανατολικά της Πάτμου. Το όνομα δίνει στη συστάδα το νησί Λειψοί ή Λειψώ, που αποτελείται από δύο όγκους ξηράς που ενώνονται με στενό λαιμό πλάτους 400 μέτρων. Είναι το μόνο νησί που κατοικείτε και έχει συνολική έκταση 16 τετρ. χιλ. και 36 χλμ. δαντελωτής ακτής και συνολικό πληθυσμό 600 κατοίκων περίπου. Γύρω από τη Λειψώ 24 βραχονησίδες και 6 βράχοι σχηματίζουν ένα εντυπωσιακό πολύνησο. Πρόκειται για ήσυχο νησί που βρίσκεται ακόμα έξω από το μεγάλο τουριστικό ρεύμα. Γι' αυτό και είναι ιδεώδης τόπος για κάποιον που θέλει να περάσει ήρεμες διακοπές και να χαρεί τον ήλιο, τη θάλασσα και τη συντροφιά των φιλόξενων κατοίκων του νησιού. Το μέγεθος του νησιού είναι τέτοιο που δεν θα χρειαστείτε αυτοκίνητο - θα καλύψετε τις περισσότερες αποστάσεις με τα πόδια, μηχανάκι ή λεωφορείο του Δήμου.
Ο μοναδικός οικισμός του νησιού βρίσκεται στο μέσο περίπου του νησιού, στο βάξος του ομώνυμου απάνεμου κόλπου. Πίσω από το λιμάνι απλώνεται ο γραφικός οικισμός των Λειψών με τα λευκά σπίτια και τα μπλε πορτοπαράθυρα. Στο κέντρο του οικισμού δεσπόζει η μεγαλόπτρεπη εκκλησία του Αγ. Ιωάννη του Θεολόγου με τον γαλάζιο τρούλο της και τα δύο καμπαναριά. Εκεί σε ισόγεια αίθουσα βρίσκεται και η αρχαιολογική συλλογή των Λειψών που αξίζει να επισκεφθείτε. Άλλοι οικισμοί του νησιού είναι το Κουσέλιο, η Κατσαδιά, ο Πλατύς Γιαλός...
Η ιστορία των Λειψών είναι αναπόσπαστα δεμένη με την ιστορία των γειτονικών της νησιών και ιδιαίτερα της Πάτμου. Το όνομα είναι πανάρχαιο και συναντιέται με τη μορφή "Λειψία" σε πανάρχαιες επιγραφές.
Οι Λειψοί φαίνεται να
κατοικούνται από τα προϊστορικά χρόνια συνεχώς μέχρι σήμερα. Σε διάφορα σημεία του νησιού βρέθηκαν επιγραφές και αγγεία χρονολογούμενα στους κλασικούς χρόνους. Το 1370 π.Χ. περνούν από το νησί οι Κάρες και μετά από 170 χρόνια έρχονται οι Δωριείς που κυριεύουν το νησί γύρω στο 1200 π.Χ. Οι Ίωνες διαδέχτηκαν τους Δωριείς και ήταν κυρίαρχοι του νησιού για αρκετές δεκαετίες μετέπειτα. Απομεινάρια από διάφορα ευρήματα που βρέθηκαν πάνω σε λόφο, μαρτυρούν ότι γύρω στον 4ο αιώνα π.Χ. πρέπει να υπήρχε μία μικρή πόλη πάνω εκεί που ήταν από φυσικής πλευράς ένα οχυρό. Το 730 μ.Χ. η Λειψώ γίνεται κομμάτι του τότε Βυζαντινού κράτους - μετέπειτα και ως τον 11ο αιώνα μ.Χ. η ιστορία του νησιού χάνεται γιατί όπως και πολλά άλλα νησιά του Αιγαίου ερημώθηκε. Τον 11ο αιώνα μ.Χ. παραχωρείτε στον Όσιο Χριστόδουλο το γειτονικό νησί της Πάτμου (όπου χτίζει και το μοναστήρι του Αγίου Ιωάννου του Θεολόγου και Ευαγγελιστού) καθώς και η Λειψώ. Η Λειψώ για 566 χρόνια βρίσκεται στην απόλυτη κυριότητα της Μονής Πάτμου.
H εκκλησία της Παναγιάς του Χάρου, μία από τις παλαιότερες και σημαντικότερες του νησιού, χτίστηκε γύρω στο 1600 από μοναχούς του μοναστηριού της Πάτμου. Η εκκλησία πήρε το όνομά της από την εξαίσια εικόνα της Παναγιάς που την απεικονίζει να βαστά το νεκρό κορμί του Εσταυρωμένου. Από το 1943 η εκκλησία είναι γνωστή για το θαύμα με τους κρίνους. Το θαύμα αυτό επαναλαμβάνεται κάθε χρόνο από τον Απρίλιο του 1943. Κάθε άνοιξη τοποθετούνται από τους πιστούς, κρίνοι πάνω στην εικόνα και αφήνονται εκεί μέχρι να ξεραθούν.
Με ανεξήγητο τρόπο, τα ξερά κλαδιά αρχίζουν να βγάζουν μπουμπούκια και ανήμερα της γιορτής ανοίγουν. Για του κατοίκους του νησιού, η μέρα αυτή, γιορτάζεται ιδιαίτερα. Προσκυνητές και ντόπιοι μετά τον Εσπερινό γλεντούν, στις 2 πλατείες του χωριού με φαγοπότι
Το έτος 1522 μ.Χ. το νησί, όπως και τα άλλα Δωδεκάνησα, υποτάσσονται στην τουρκική αυτοκρατορία την οποιά διαδέχεται το 1912 η Ιταλική κατοχή, μέχρι τον Μάρτιο του 1948 που έγινε η Ενσωμάτωση όλης της Δωδεκανήσου με την Μητέρα Ελλάδα.
Σημαντικά ευρήματα στους Λειψούς θεωρούνται τα μνημεία της παλαιοχριστιανικής εποχής, που είναι μια μεγάλη τρίκλιτη βασιλική με ψηφιδωτά δάπεδα και βαπιστήριο στη θέση Κουσέλιο, πιθανόν του 5ου αιώνα, και λείψανα τοιχών, αρχιτεκτονικών μελών, ψηφιδωτών δαπέδων
στη θέση Κατσαδιά, εκεί που
σήμερα βρίσκονται οι ναοί
του
Αγ. Σπυρίδωνος και του
Αγ. Παντελεήμονα.
Μερικά από τα πιο σπουδαία αξιοθέατα των Λειψών που αξίζει κανείς να επισκεφθεί είναι τα παρακάτω: